Die überraschende Weltgeschichte des Monobloc-Stuhls, den Vietnam liebt und der Westen verachtet
Câu chuyện thế giới bất ngờ về chiếc ghế nhựa Monobloc – thứ Việt Nam yêu thích còn phương Tây khinh thường
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Saigoneer.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/29
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Cẩm nang của Sài Gòn về nhà hàng, ẩm thực đường phố, tin tức, quán bar, văn hóa, sự kiện, lịch sử, hoạt động, điểm vui chơi, âm nhạc và cuộc sống về đêm.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Năm 2024, The New York Times công bố danh sách 25 món đồ nội thất nổi tiếng nhất thế kỷ trước, do hội đồng gồm các nhà thiết kế, nghệ sĩ và người phụ trách bảo tàng hàng đầu thế giới bình chọn. Điều bất ngờ là chiếc ghế nhựa Monobloc – thứ có mặt ở gần như mọi ngóc ngách Việt Nam và trên toàn thế giới – đã giành được một suất.
Bản dịch tiếng Việt
Khi tin này lan truyền, các nguồn tin tức Việt Nam nhanh chóng nhảy vào khai thác. Bài viết sau đó thường theo một mô-típ quen thuộc và dễ chịu: một vật dụng bình dân của đường phố, từ lâu đã gắn bó với đời sống địa phương, giờ cuối cùng cũng được giới thẩm mỹ quốc tế công nhận! Các nhà báo tận tụy liệt kê vai trò của chiếc ghế trong việc thúc đẩy các buổi tụ họp ẩm thực và xã hội của Việt Nam, ghi nhận sự hiện diện thường trực của nó ở các quán bia, sân nhà và nhiều khung cảnh khác trên khắp đất nước.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Đáng chú ý, Monobloc là món đồ duy nhất không có tên tác giả. Ảnh qua The New York Times.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng nếu nhìn xa hơn các tiêu đề, tôi thấy vô số cách hiểu trái ngược về việc chiếc ghế này được vinh danh. Trong khi hầu hết các thiết kế khác được ca ngợi vì sự sáng tạo thẩm mỹ hoặc tài năng của người tạo ra chúng, thì Monobloc lại được chọn vì sự hiện diện khắp nơi một cách tuyệt đối và không khoan nhượng. Hàng triệu, thậm chí hàng tỷ chiếc đã được sản xuất và rải khắp thế giới.
Bản dịch tiếng Việt
Khi lướt qua các diễn đàn trực tuyến, tôi nhận thấy thái độ toàn cầu với Monobloc cũng chia làm hai phe đối lập. Ở nhiều quốc gia, người ta công khai ghét nó, coi nó là vết nhơ làm hỏng cảnh quan và là gánh nặng cho môi trường. Ở những nơi khác, đặc biệt là Việt Nam, người ta nói về chiếc ghế này với sự trìu mến. Ở đây, chúng tôi thích nó vì nó rẻ, tiện dụng và luôn đáng tin cậy.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Báo chí địa phương nhanh chóng tận dụng việc Monobloc góp mặt trong danh sách. Ảnh qua VTV24.
Bản dịch tiếng Việt
Làm sao một thứ đơn giản như vậy lại vừa được trân trọng vừa bị khinh miệt? Điều gì khiến nó hấp dẫn với người này mà lại gai mắt với người kia? Nó thực sự hữu ích hay chỉ là rác nhựa đội lốt đồ nội thất? Trong tất cả những mô tả đó, đâu là bản chất thật sự của Monobloc?
Bản dịch tiếng Việt
Để tìm câu trả lời, chúng ta phải lần theo chiếc ghế từ khi ra đời, dù nguồn gốc của nó cũng mơ hồ như cách chúng ta nhìn nhận nó hôm nay.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Đúng như tên gọi, Monobloc được đúc từ một khối nhựa duy nhất. Nó thường làm từ polypropylene, một loại nhựa nhiệt dẻo có thể tạo hình dưới nhiệt độ cao.
Bản dịch tiếng Việt
Chiếc ghế xuất hiện lần đầu trong thời kỳ sau Thế chiến, khi các quốc gia chuyển sang công nghiệp hóa. Lúc đó, nhựa được ca ngợi là chất liệu của tương lai vì nhẹ, bền và không phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên truyền thống như gỗ hay kim loại – những thứ khan hiếm trong những năm chiến tranh.
Bản dịch tiếng Việt
Với những đột phá nhanh chóng trong khoa học vật liệu, các nhà thiết kế bắt đầu thử nghiệm nhựa như một biên giới mới cho đồ nội thất sản xuất hàng loạt. Hy vọng là tạo ra những sản phẩm linh hoạt, chi phí thấp và dễ tiếp cận hơn với công chúng.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Từ trái sang phải: Panton Chair, Bofinger Chair, Universale Chair, Fauteuil 300. Ảnh qua Bảo tàng Thiết kế Vitra.
Bản dịch tiếng Việt
Thời kỳ này chứng kiến nhiều tiền thân của Monobloc hiện đại. Năm 1967, Verner Panton giới thiệu ghế Panton, nổi tiếng với những đường cong liền mạch, uyển chuyển. Ở Đức, Helmut Bätzner phát triển ghế Bofinger, mẫu đầu tiên được đúc từ nhựa gia cố sợi thủy tinh. Cùng thời điểm đó ở Ý, Joe Colombo cho ra mắt ghế Universale với chân có thể tháo rời để điều chỉnh độ cao.
Bản dịch tiếng Việt
Dòng thiết kế này tiến gần hơn đến hiện tại vào năm 1972, khi kỹ sư người Pháp Henry Massonnet giới thiệu Fauteuil 300. Mẫu này có hình dáng mà chúng ta biết ngày nay: thanh mảnh, có tay vịn và rất dễ xếp chồng.
Bản dịch tiếng Việt
Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự là năm 1983, khi công ty Pháp Grosfillex Group tung ra chiếc ghế sân vườn bằng nhựa của họ. Sản phẩm này được thiết kế cho thị trường đại chúng với chi phí sản xuất cực thấp. Điều quan trọng là bằng sáng chế không được bảo hộ bản quyền, vì vậy các nhà sản xuất trên toàn thế giới có thể sao chép và biến tấu, biến chiếc ghế thành biểu tượng quốc tế.
Bản dịch tiếng Việt
Ở khía cạnh chức năng, Monobloc là kết quả của sự tính toán kỹ lưỡng. Lưng ghế có lỗ thoát nước mưa khi dùng ngoài trời. Khung ghế dù mỏng nhưng lại chịu lực đáng kinh ngạc, với lưng cong ôm lấy người ngồi. Chân ghế được gia cố để chịu tải nặng và được bố trí để có thể xếp chồng mà không bị biến dạng.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Bên trong một nhà máy sản xuất ghế. Ảnh qua Works That Work.
Bản dịch tiếng Việt
Theo Works That Work, Monobloc hiện được sản xuất ở hầu hết mọi quốc gia trên thế giới, ngoại trừ Nam Cực. Sản xuất rẻ đến mức một chiếc ghế thường có giá thấp hơn vài tách cà phê. Sự phải chăng này đã khiến nó phổ biến rộng rãi, từ các quán cà phê ở Việt Nam đến sân hiên ở châu Âu.
Bản dịch tiếng Việt
Dù được ưa chuộng ở nhiều nơi trên thế giới, chiếc ghế này cũng vấp phải chỉ trích. Các nhà hoạt động môi trường chỉ ra tác động xấu đến môi trường, vì ghế làm từ nhựa không phân hủy sinh học và thường bị vứt bỏ sau thời gian ngắn sử dụng. Một số thành phố đã áp dụng biện pháp hạn chế dùng ghế nhựa ngoài trời, dẫn đến những cuộc tranh luận về tương lai của nó.
Bản dịch tiếng Việt
Dù vậy, Monobloc vẫn là biểu tượng của sự dân chủ hóa thiết kế. Nó giúp đồ nội thất trở nên phải chăng cho tất cả mọi người và không thể thiếu trong đời sống hàng ngày của nhiều người. Câu chuyện của nó cho thấy một vật dụng đơn giản có thể chinh phục thế giới như thế nào, bất kể gu thẩm mỹ hay địa vị.
Bản dịch tiếng Việt
Tương lai của Monobloc vẫn còn bỏ ngỏ. Trong khi một số người đòi hỏi các lựa chọn tiến bộ hơn và thân thiện với môi trường hơn, những người khác lại trân trọng sự đơn giản và tính năng của nó. Có lẽ nó sẽ tiếp tục vừa được yêu thích vừa bị ghét bỏ, nhưng sự hiện diện của nó là không thể phủ nhận.
Bản dịch tiếng Việt
Cuối cùng, câu hỏi vẫn là: Monobloc là kiệt tác hay vật phiền toái? Câu trả lời phụ thuộc vào góc nhìn. Với nhiều người ở Việt Nam, nó là người bạn đồng hành trung thành trong cuộc sống thường nhật. Với người khác, nó là biểu tượng của xã hội dùng một lần. Nhưng câu chuyện của nó là tấm gương phản chiếu thời đại chúng ta – một câu chuyện về sự đổi mới, toàn cầu hóa và những cách nhìn khác nhau về thiết kế.



