Die geheime Reise des kosmischen Staubs
Hành trình bí ẩn của bụi vũ trụ
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/20
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Trong vòng tuần hoàn vĩnh cửu, khi các ngôi sao trở thành bụi rồi lại tái sinh, chúng ta thấy rằng: luôn có một số rất nhỏ những hạt bụi bí ẩn vẫn giữ được cấu trúc tinh thể. Chúng không hỗn loạn như hầu hết những hạt khác.
Bản dịch tiếng Việt
Bụi lại trở thành bụi. Sinh và tử, rồi lại sinh. Từ nơi bạn đến, bạn sẽ trở về nơi đó. Đầu tiên là hỗn loạn, rồi lại bình yên.
Bản dịch tiếng Việt
Từ Đông sang Tây, mỗi tôn giáo và mỗi triết lý đều có cách nhìn riêng về thế giới – dù là con người, xã hội hay toàn bộ vũ trụ. Trong cách nhìn đó, không có gì sinh ra từ hư không, và không có gì biến mất vĩnh viễn. Mọi thứ chỉ thay đổi trong một vòng tuần hoàn.
Bản dịch tiếng Việt
Con người và mọi sự sống đến từ Trái Đất. Nhưng Trái Đất và hệ Mặt Trời được tạo ra từ tro tàn của những ngôi sao đã chết trước đó. Bên trong những ngôi sao chết phóng vật chất vào không gian. Vật chất này là nguyên liệu cơ bản cho các ngôi sao và hành tinh mới. Thật thú vị khi nghĩ rằng: từ chiếc ly thủy tinh trong tay bạn đến ngụm nước mát bên trong – tất cả đều đến từ bụi và các phân tử đã lang thang giữa các vì sao hàng tỷ năm trước.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng trước khi con người hiểu được vòng tuần hoàn kỳ diệu này, đã có một bí ẩn kéo dài nhiều thế kỷ – ngay trên bầu trời đêm.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Một đám mây khí và bụi giữa các vì sao, dài nhiều năm ánh sáng, trông giống như một con sâu bướm. Ảnh: ESA/Hubble
Bản dịch tiếng Việt
"Lỗ đen" của vũ trụ
Bản dịch tiếng Việt
Vào cuối thế kỷ 18, nhà thiên văn học nổi tiếng William Herschel đã hướng kính viễn vọng của mình về phía Dải Ngân Hà. Ông đã vô cùng ngạc nhiên: giữa biển sao lấp lánh, bỗng nhiên xuất hiện một vùng đen, sâu thẳm và trống rỗng – như thể ai đó đã dùng một cục tẩy khổng lồ để xóa sạch mọi ngôi sao ở đó.
Bản dịch tiếng Việt
Herschel đã thốt lên: "Ở đây quả thực có một cái lỗ trên bầu trời!" [1]. Vũ trụ có bị hỏng không? Hay có những "vùng chết" nơi không thể hình thành ngôi sao nào? Hơn một trăm năm, các nhà thiên văn học nghĩ rằng những "lỗ đen" này chỉ là khoảng không trống rỗng [2]. Mãi đến đầu thế kỷ 20, với kỹ thuật chụp ảnh tốt hơn, nhà thiên văn học Edward Barnard đã có một khám phá quan trọng. Ông chứng minh rằng: thứ đã đánh lừa con người suốt thời gian dài không hề trống rỗng, mà rất đặc. Đó là bụi! [3] Những đám mây bụi và khí khổng lồ trong không gian đã chặn và nuốt trọn ánh sáng của các ngôi sao phía sau. Bụi từng bị coi là "kẻ phá rối", cướp đi tầm nhìn của các nhà thiên văn. Nhưng với quang phổ học, các nhà nghiên cứu bắt đầu đo được những màu sắc mà bụi hấp thụ. Nhờ đó, bụi trở thành sứ giả mang đến thông tin về nhiệt độ, mật độ và thành phần hóa học của những vùng xa xôi [3].
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Một hình ảnh thực tế về đám mây phân tử Barnard 68 (B68), được chụp bằng kính viễn vọng VLT của Đài quan sát phương Nam châu Âu ESO. Đám mây bụi dày đặc nuốt ánh sáng của hàng nghìn ngôi sao phía sau. William Herschel từng nghĩ đó là một lỗ trống trên bầu trời. Ảnh: ESO
Bản dịch tiếng Việt
Những phút cuối cùng của một ngôi sao
Bản dịch tiếng Việt
Bụi vũ trụ từ đâu ra? Trên Trái Đất, bụi là những hạt nhỏ li ti từ đất, cát, lông chó mèo, sợi vải hoặc phấn hoa mà gió thổi lên. Trong không gian, bụi là tàn tích của những ngôi sao già đã chết.
Bản dịch tiếng Việt
Khi một ngôi sao ở cuối đời, nó phình to ra. Bụi hình thành trong các lớp khí lạnh bên ngoài và được phóng vào không gian qua những cơn gió sao mạnh mẽ hoặc qua những vụ nổ siêu tân tinh dữ dội.
Bản dịch tiếng Việt
Sau khi bụi sao bị phóng vào khoảng không, nó không chỉ trôi dạt một cách vô định. Nó bắt đầu một hành trình kéo dài hàng tỷ năm – từ hỗn loạn đến trật tự, cho một vòng tuần hoàn mới.
Bản dịch tiếng Việt
Đầu tiên, bụi và khí phân bố rải rác, tạo thành những đám mây mờ. Những đám mây này rất mỏng, như một làn sương mù giữa các vì sao. Ánh sáng chói lọi của các ngôi sao lân cận dễ dàng xuyên qua đám mây và phá hủy các hợp chất hóa học mới. Vì vậy, vật chất chỉ tồn tại dưới dạng các nguyên tử riêng lẻ. Đây là "trạm" đầu tiên của bụi sau cái chết của ngôi sao mẹ.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng vũ trụ luôn chuyển động. Gió vũ trụ và lực hấp dẫn gom đám mây mỏng lại và nén chúng lại. Khi bụi đủ dày, chính nó trở thành một tấm khiên bảo vệ chống lại các tác động bên ngoài.
Bản dịch tiếng Việt
Lớp bụi dày chặn các tia bức xạ có hại. Bên trong hình thành một mái nhà an toàn, tối tăm và lạnh lẽo. Trong không gian yên tĩnh này, các nguyên tử kết hợp lại với nhau, tạo thành các phân tử phức tạp. Đám mây mỏng trở thành những đám mây phân tử đen đặc – đó chính là những lỗ đen bí ẩn đã làm các nhà thiên văn bối rối suốt nhiều thế kỷ.
Bản dịch tiếng Việt
Trong trái tim tối tăm và lạnh giá của những đám mây phân tử này, lực hấp dẫn tiếp tục tích tụ vật chất cho đến giới hạn. Khi cái tổ bụi-khí sụp đổ, ...
