Namen kehren aus 2,7 Millionen Seiten US-Kriegsdokumenten zurück
Tên tuổi trở về từ 2,7 triệu trang tài liệu chiến tranh của Mỹ
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/22
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Từ hàng triệu trang tài liệu mật của Mỹ được lưu trữ, một nhóm dự án của Đại học Texas Tech đang cố gắng xác nhận thông tin, tìm mộ và khôi phục ký ức về những người lính Việt Nam.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Từ hàng triệu trang tài liệu mật của Mỹ được lưu trữ, một nhóm dự án của Đại học Texas Tech đang cố gắng xác nhận thông tin, tìm mộ và khôi phục ký ức về những người lính Việt Nam.
Bản dịch tiếng Việt
“Chị Mùi thân yêu!
Bản dịch tiếng Việt
Từ khi em đi, em bận rộn nhiều việc nên không viết thư cho chị được. Nay em viết thư cho chị để báo tin em vẫn khỏe và công tác tốt. [...] Hiện em công tác ở xa. Chị Phương đã lấy chồng. Gia đình chỉ trông cậy vào chị. Chị phải cố gắng nghe lời cha mẹ và chăm sóc chị Thốt để cha mẹ và anh chị em yên tâm công tác, đánh đuổi bọn đế quốc ra khỏi đất nước, thống nhất Bắc Nam và đưa gia đình ta sum họp.” Đó là những dòng chữ viết tay của người lính Hoàng Hữu Ai gửi chị gái vào mùa hè năm 1969. Tuy nhiên, lá thư này không bao giờ đến tay gia đình vì quân đội Mỹ đã thu giữ nó trong một trận đánh. Hơn nửa thế kỷ sau, lá thư vẫn nằm trong kho lưu trữ CDEC của Đại học Texas Tech (Mỹ), cho đến khi nhóm nghiên cứu của dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt mất tích trong chiến tranh” (TTU-VWAI) công bố.
Bản dịch tiếng Việt

Bản dịch tiếng Việt
Ảnh: Lưu trữ của dự án “Sáng kiến tìm kiếm người Việt mất tích trong chiến tranh”. Đồ họa: Mỹ Hạnh
Bản dịch tiếng Việt
CDEC là một kho lưu trữ tình báo do quân đội Mỹ thiết lập trong chiến tranh Việt Nam. Nó thu thập tài liệu từ nhiều nguồn trên chiến trường, như ba lô, hầm trú ẩn hoặc thi thể binh sĩ. Mỗi tài liệu được ghi chú cẩn thận ngày tháng và tọa độ nơi tìm thấy, rồi lưu trên vi phim. Sau năm 1972, kho lưu trữ này được chuyển về Mỹ và giải mật. Ngày nay, nó đã được số hóa bởi Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Sam Johnson của Đại học Texas Tech (Mỹ). Cơ sở này cũng đã lưu giữ và trao trả nhật ký của nữ liệt sĩ Đặng Thùy Trâm cách đây 20 năm. Hồ sơ của ông Hoàng Hữu Ai chỉ là một phần trong kho dữ liệu khổng lồ gồm 260.000 hồ sơ (tương đương 2,7 triệu trang) về những người lính Việt Nam được lưu trữ tại đây.
Bản dịch tiếng Việt
Khi nhìn thấy những tài liệu này, Phó giáo sư, Tiến sĩ Alex-Thái Đình Võ, đồng trưởng nhóm dự án, tự hỏi: “Hơn 50 năm sau khi chiến tranh kết thúc, vẫn còn những gia đình không biết chồng, cha hoặc con mình nằm ở đâu. Vẫn còn hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính để đưa về với gia đình. Những tài liệu này có thể làm gì cho họ?”
Bản dịch tiếng Việt
Trong nhiều thập kỷ, việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ ở Việt Nam dù đã có nhiều nỗ lực nhưng thường giống như mò kim đáy bể, vì địa hình đã thay đổi và nhiều nhân chứng không còn sống. Trong bế tắc này, kho lưu trữ CDEC của quân đội Mỹ có thể là một nguồn thông tin cung cấp manh mối về vị trí mộ, rút ngắn danh sách thân nhân để phân tích ADN và mang ký ức của những người lính trở về với gia đình. Thông tin trao đổi giữa hai nước có thể mở ra những con đường rõ ràng hơn để giải quyết hậu quả và chấm dứt nỗi đau chiến tranh.
Bản dịch tiếng Việt
Dự án ra đời vào cuối năm 2025, do chính phủ Mỹ khởi xướng và tài trợ. Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Sam Johnson cùng Viện Hòa bình và Xung đột của Đại học Texas Tech chủ trì nghiên cứu. Họ muốn biến kho lưu trữ CDEC thành một điểm đến nhân đạo để tìm kiếm người, xác nhận danh tính và trao trả ký ức cho gia đình.
Bản dịch tiếng Việt
Tuy nhiên, CDEC không có sẵn câu trả lời. Tất cả dữ liệu nằm rải rác trong các báo cáo, bằng khen hoặc thư từ, không đầy đủ. Làm thế nào các thành viên dự án có thể từ những mảnh vụn thời chiến này vẽ nên một bức tranh hoàn chỉnh và “ghi nhớ” tên những người “làm nên đất nước”*?
Bản dịch tiếng Việt
Tìm kiếm từng tọa độ
Bản dịch tiếng Việt
Theo giáo sư Alex-Thái, dự án tham gia vào bước đầu tiên và cuối cùng của quy trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, gồm bốn giai đoạn: nghiên cứu tài liệu để khoanh vùng, khảo sát thực địa, khai quật và xác định danh tính. Ở bước đầu tiên, nhóm giải mã các hồ sơ CDEC để cung cấp tọa độ và xác định khu vực tìm kiếm. Khi tìm thấy hài cốt và có vật chứng hoặc dấu hiệu, nhóm tiếp tục nghiên cứu bối cảnh trận đánh để lập danh sách những người lính có mặt tại đó.
Bản dịch tiếng Việt
Mỗi hồ sơ CDEC thường có hai lớp tài liệu. Lớp thứ nhất là bản tóm tắt do quân đội Mỹ tạo ra khi nhận tài liệu trong chiến tranh. Nó có thể bao gồm ngày tháng, địa điểm, tọa độ nơi tìm thấy và đôi khi là hoàn cảnh phát hiện. Lớp thứ hai là ảnh chụp các vật dụng từ chiến trường, như thư từ, nhật ký, giấy tờ cá nhân, danh sách đơn vị, danh sách tổn thất, hồ sơ đơn vị hoặc bản đồ có ghi chú về vị trí mộ.
Bản dịch tiếng Việt
“Các nhà nghiên cứu không chỉ dịch hoặc sao chép nội dung, họ phải dựng lại bối cảnh, ví dụ đối chiếu tọa độ cũ với bản đồ ngày nay hoặc dịch tên bí mật thành tên đơn vị”, luật sư Tạ Thu Phong, trưởng nhóm nghiên cứu, giải thích. Báo cáo cuối cùng, theo ông, phải giúp người đọc hiểu “hồ sơ bị thu giữ trong hoàn cảnh nào, ở đâu, bởi ai và nó chỉ ra điều gì”.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, các hồ sơ được chia thành ba nhóm chính, mỗi nhóm có phương pháp phân tích riêng.
Bản dịch tiếng Việt
Nhóm thứ nhất là kỷ vật. Đây là những hồ sơ có ảnh chụp các vật dụng bị thu giữ gắn với cuộc sống và chiến đấu của một người lính cụ thể, như thư viết tay, nhật ký, bằng khen, sổ tay, đôi khi là thơ, bài hát hoặc tranh vẽ. Bằng cách ghép nối thông tin, các nhà nghiên cứu phải xác định tên, quê quán và đơn vị chiến đấu, đồng thời tái dựng hành trình của người lính trong chiến tranh. “Chúng tôi phải cố gắng tái dựng toàn bộ cuộc đời quân ngũ của người lính dựa trên hồ sơ”, ông Phong nói. Mục tiêu là tìm thân nhân và trao bản sao kỷ vật cùng báo cáo chi tiết về cuộc đời quân ngũ cho gia đình người lính.
Bản dịch tiếng Việt
Nhóm thứ hai, phức tạp hơn, là hồ sơ tổn thất (như danh sách liệt sĩ, thương binh hoặc mất tích, thậm chí bản đồ mộ). Nhóm phải xây dựng các trường dữ liệu về tên, đơn vị, cấp bậc, quê quán, ngày và nơi hy sinh. Thông tin này thường không đầy đủ hoặc mâu thuẫn. Các nhà nghiên cứu phải đối chiếu với các nguồn khác để xác nhận danh tính.
Bản dịch tiếng Việt
Nhóm thứ ba là hồ sơ đơn vị. Chúng chứa thông tin về tổ chức, di chuyển và hoạt động của một đơn vị. Những hồ sơ này giúp hiểu bối cảnh các trận đánh và xác định vị trí của các đơn vị. Chúng cũng có thể cung cấp manh mối về vị trí mộ.
Bản dịch tiếng Việt
Dự án cũng hợp tác với các cơ quan và tổ chức Việt Nam để trao đổi thông tin. Kết quả được công bố trong các báo cáo và cung cấp cho gia đình. Mục tiêu là góp phần hòa giải và giúp các gia đình tìm thấy và tôn vinh người thân của họ.
Bản dịch tiếng Việt
*Ghi chú: “Làm nên đất nước” là một cụm từ trong một bài thơ, tôn vinh những người lính đã chiến đấu cho đất nước.


