Firmen in Vietnam bleiben draußen vor dem großen Markt
Nhà máy Việt Nam mới chỉ đứng bên lề thị trường tỷ đô
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/28
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Nhà máy Việt Nam mới chỉ đứng bên lề thị trường tỷ đô
Bản dịch tiếng Việt
Việt Nam sản xuất nhiều máy móc và lắp ráp nhiều sản phẩm. Nhưng linh kiện lại phải nhập từ nước ngoài. Đó là nhận định của Giáo sư Phan Đăng Tuất. Ông là Chủ tịch Hiệp hội VASI của ngành công nghiệp hỗ trợ. Theo ông, Việt Nam vẫn chưa có một nền công nghiệp chế tạo đúng nghĩa.
Bản dịch tiếng Việt
Mở đầu, ông kể một câu chuyện về thép. Ông hỏi công ty Hòa Phát: Các anh có làm được thép cho chế tạo không? Công ty trả lời: Làm hợp kim thì không khó. Nhưng vấn đề của các anh là số lượng. Mỗi doanh nghiệp chỉ mua 100 đến 200 tấn. Trong khi một ca chúng tôi đã sản xuất ít nhất 6.000 tấn. Vậy phần còn lại bán cho ai?
Bản dịch tiếng Việt
Ông giải thích về chuỗi sản xuất: Đầu chuỗi là các doanh nghiệp luyện kim. Cuối chuỗi là các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp. Nhưng ở giữa lại thiếu doanh nghiệp. Chính các doanh nghiệp ở giữa biến vật liệu thành linh kiện nhỏ cho máy móc. Các doanh nghiệp này rất nhỏ và manh mún.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy, ông nói về chặng đường gian nan của các doanh nghiệp này. Ông muốn xây dựng chuỗi cung ứng trong nước. Doanh nghiệp Việt phải làm chủ công nghệ chế tạo tốt hơn. Không thể chỉ phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài.
Bản dịch tiếng Việt
Vì sao sau hơn 20 năm vẫn còn vướng mắc?
Bản dịch tiếng Việt
Giáo sư Tuất đã theo đuổi vấn đề này gần 24 năm. Từ năm 2003 đến 2012, ông là Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách công nghiệp. Từ thời đó ông đã muốn có một đạo luật cho công nghiệp hỗ trợ. Ông cho rằng đây là vấn đề vô cùng quan trọng. Không có luật thì không thể xây dựng chuỗi cung ứng tốt trong nước.
Bản dịch tiếng Việt
Ông chia công nghiệp thành năm công đoạn:
Bản dịch tiếng Việt
- Khai khoáng
- Chế biến
- Chế tạo
- Lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh
- Sửa chữa và dịch vụ sau bán hàng
Bản dịch tiếng Việt
Ông nói rõ: Phải hiểu lại khái niệm công nghiệp hỗ trợ. Khái niệm này dịch từ tiếng Anh: supporting industry. Nó xuất phát từ Nhật Bản từ những năm 1950. Nhưng khái niệm này chưa nói lên điều cốt lõi nhất. Đó là công đoạn thứ ba: công nghiệp chế tạo.
Bản dịch tiếng Việt
Theo Hiệp hội VASI: Chỉ khoảng 2.000 doanh nghiệp là doanh nghiệp hỗ trợ thực sự. Họ làm ra linh kiện nhỏ cho công nghiệp. Các doanh nghiệp còn lại hoạt động ở lĩnh vực khác, ví dụ nông nghiệp, thủy sản hay dệt may.
Bản dịch tiếng Việt
Lẽ ra doanh nghiệp chế tạo đích thực phải là trung tâm của công nghiệp hiện đại. Nhưng họ đang rất yếu. Họ không có sản phẩm riêng. Phần lớn chỉ gia công theo đơn đặt hàng. Có khi gọi đó là chế tạo còn chưa đúng.
Bản dịch tiếng Việt
Ông đưa ra con số để so sánh: Năm 2024, công nghiệp chế biến, chế tạo xuất khẩu 356 tỷ đô la Mỹ. Nhưng OECD ước tính: Khoảng một nửa giá trị xuất khẩu đến từ nước ngoài. Với máy móc, tỷ lệ này lên tới 70%. Nghĩa là: Trong 52 tỷ xuất khẩu máy móc, phần thực sự của Việt Nam chưa tới một phần ba.
Bản dịch tiếng Việt
Để so sánh: Con số này lớn gấp 1,5 lần so với thủy sản chẳng hạn. Và chúng ta còn chưa biết bao nhiêu trong đó thực sự ở lại với doanh nghiệp Việt Nam. Rõ ràng: Chúng ta mới chỉ đứng bên lề. Chúng ta kiếm được rất ít trong lĩnh vực này. Nhưng chế tạo, bắt đầu từ linh kiện nhỏ, chính là con đường đi lên. Các bước đi đều trong tầm tay.
Bản dịch tiếng Việt
Vì sao con đường đi theo doanh nghiệp nước ngoài chưa đủ?
Bản dịch tiếng Việt
Nhiều người nghĩ: Công nghiệp hỗ trợ nghĩa là làm cho các doanh nghiệp lớn nước ngoài (FDI). Giáo sư Tuất nói: Con đường này không phải không có hy vọng. Nhưng chúng ta phải bớt kỳ vọng vào nó.
Bản dịch tiếng Việt
Các chuỗi nước ngoài không dễ tiếp nhận doanh nghiệp nội địa. Họ có nhiều quy định kỹ thuật. Vì vậy doanh nghiệp trong nước thường không tham gia được. Lý do rất đơn giản: Họ phải đảm bảo chất lượng. Họ không muốn rủi ro. Và họ đã có sẵn chuỗi cung ứng ở nước mình.
Bản dịch tiếng Việt
Có lần ông nghe một doanh nghiệp nước ngoài nói: Tỷ lệ nội địa hóa của chúng tôi rất cao, 60 đến 80%. Ông hỏi: Đó là những linh kiện nào? Doanh nghiệp Việt Nam thực sự tự làm được gì? Câu trả lời: Doanh nghiệp của chúng ta chỉ làm vài thứ đơn giản, ví dụ ống xả, giá đỡ ống xả hay chân chống xe máy!
Bản dịch tiếng Việt
Tham gia thực sự nghĩa là: Mình là một mắt xích quan trọng trong chuỗi. Thiếu linh kiện đó thì cả chuỗi không vận hành được. Không thể làm ra sản phẩm cuối cùng. Còn nếu linh kiện của bạn không quan trọng và lúc nào cũng có thể thay thế, thì bạn chưa thực sự nằm trong chuỗi.
Bản dịch tiếng Việt
Phải nói thẳng: Doanh nghiệp hỗ trợ trong nước gặp khó khăn lớn. Họ đầu tư mạo hiểm và công nghệ cao. Nhưng lại phụ thuộc vào đơn hàng từ nước ngoài. Trên thị trường, họ không có quyền tự quyết.
Bản dịch tiếng Việt
Nguy hiểm hơn: Nếu chỉ sống bằng đơn hàng của các tập đoàn quốc tế lớn, họ có thể bị thay thế bất cứ lúc nào. Có hiệu ứng đàn ngỗng: Khi các tập đoàn này tìm được nhà cung cấp rẻ hơn, ví dụ ở Campuchia hay Bangladesh, họ sẽ rời đi.
Bản dịch tiếng Việt
Có thể chỉ vài năm nữa lương sẽ cao hơn. Khi đó lợi thế giá rẻ của chúng ta mất đi. Để ở lại trong chuỗi, doanh nghiệp Việt Nam phải làm thứ khó thay thế. Nếu chỉ làm việc ai cũng làm được, thì coi như chưa thực sự tham gia.
Bản dịch tiếng Việt
Dù làm tốt vẫn không có thị trường
Bản dịch tiếng Việt
Câu hỏi đặt ra: Nếu không làm cho doanh nghiệp nước ngoài, họ bán cho ai?
Bản dịch tiếng Việt
Câu trả lời: Đó là vấn đề thị trường lớn nhất. Chúng ta có ít doanh nghiệp, lại phân tán. Thiếu các doanh nghiệp ở giữa, ví dụ doanh nghiệp gom nhiều linh kiện nhỏ thành một cụm. Có khi không thiếu công nghệ. Nhưng chuỗi nhỏ và bị chia cắt. Làm được ra sản phẩm thì số lượng lại quá ít. Đầu tư khi đó không hiệu quả. Mặt khác, chúng ta có thị trường lớn trong nước. Nhưng thị trường này chưa giúp được doanh nghiệp chế tạo trong nước.
Bản dịch tiếng Việt
Ông nêu ví dụ về vật liệu. Hiện nay doanh nghiệp chế tạo phải nhập khẩu gần như toàn bộ vật liệu. Nhưng chúng ta cũng có doanh nghiệp luyện kim lớn như Hòa Phát. Họ chỉ làm thép xây dựng, không làm thép chế tạo. Vì nhu cầu của doanh nghiệp Việt Nam rất nhỏ và manh mún. Nên sản xuất trong nước không hiệu quả.
Bản dịch tiếng Việt
Vật liệu là nền tảng cho linh kiện nhỏ. Không có vật liệu phù hợp thì không thể làm linh kiện đòi hỏi kỹ thuật cao. Và cũng không thể làm sản phẩm phức tạp hơn.
Bản dịch tiếng Việt
Ông nhắc tới Hàn Quốc. Sau khi làm được thép, Tổng thống Park Chung Hee đặt ra một điều kiện: Ngành công nghiệp phải sản xuất hợp kim. Ba năm sau Hàn Quốc đã làm được 60 loại thép hợp kim cho chế tạo. Sau đó họ có thể xây cầu vượt biển và ô tô. Còn đến nay chúng ta chưa làm được một loại nào!
