Der erste Chip aus Vietnam
Con chip đầu tiên của Việt Nam
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/24
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Con chip đầu tiên của Việt Nam
Bản dịch tiếng Việt
Từ năm 1977, phòng thí nghiệm vi điện tử của chúng tôi đã tự thiết kế và chế tạo mạch MOS. Ngày nay chúng ta gọi đó là chip. Phòng thí nghiệm này thuộc bộ môn Vật lý chất rắn, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1974 và 1975, Chính phủ Hà Lan giúp đỡ nước ta. Hà Lan cấp các phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu và giảng dạy cho trường đại học. Nhiều trường đại học lớn của Hà Lan cùng tham gia. Nhờ vậy, bộ môn Vật lý chất rắn được Đại học Twente hỗ trợ. Đại học Twente xây dựng một phòng thí nghiệm vi điện tử. Mục đích là nghiên cứu và đào tạo, xoay quanh loại transistor có tên MOSFET.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1975, ông Vu Dinh Cu và ông Nguyen Xuan Chanh sang Đại học Twente. Hai ông cùng các đối tác lên kế hoạch cho dự án tại đó. Sau đó, giáo sư Oscar W. Memmerlink sang Hà Nội. Ông giảng bài tại Trường Đại học Bách khoa. Cùng lúc, bộ môn cải tạo một số giảng đường. Phòng thí nghiệm vi điện tử ra đời trên tầng 2 nhà C9.
Bản dịch tiếng Việt
Đó là thời kỳ vô cùng khó khăn. Đất nước vừa thống nhất. Bộ môn cử ông Luu Cong Lo và ông Do Van An vào miền Nam. Hai ông mua gạch lát và máy điều hòa cũ về lắp cho phòng thí nghiệm.
Bản dịch tiếng Việt
Sau Tết 1976, các lãnh đạo bộ môn họp. Ông Cu bảo tôi: Học nhanh tiếng Anh đi! Tháng 5 sang Hà Lan. Sang đó học cách dùng máy móc và công nghệ cho phòng thí nghiệm. Tôi vừa mừng vừa lo. Vợ tôi khi ấy đang làm nghiên cứu sinh ở Đông Đức. Ở nhà chỉ còn hai bố con. Con trai tôi, Ho Hai, mới 6 tuổi. Tiếng Anh của tôi còn kém. Việc của nhóm selen thì rất gấp. Lại còn giờ dạy. Hai cuốn sách "Halbleiter-Physik" và "Vakuum-Technik" đang in, tôi vẫn phải đọc bản thảo.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng mọi khó khăn rồi cũng được giải quyết. Đầu tháng 5, tôi và ông Nguyen Xuan Thang lên đường. Chúng tôi xuất phát từ Gia Lam bay sang Lào. Rồi đi tiếp bằng máy bay Liên Xô, qua Myanmar, Ấn Độ và Kuwait tới Baku, tới Moskva rồi cuối cùng đến Amsterdam. Buồn cười là chuyến đi dài như vậy mà trong túi chúng tôi không có đồng nào.
Bản dịch tiếng Việt
Từ Amsterdam, chúng tôi đi Enschede. Đại học Twente nằm ở đó. Giáo sư Memmerlink đã đợi sẵn. Ông đưa chúng tôi về trường. Trước ký túc xá, chúng tôi ghé quầy thu ngân nhận tiền. Lần đầu tiên trong túi có một trăm đô la. Với chúng tôi lúc ấy, chuyện này không thể tưởng tượng nổi. Hôm sau, giáo sư Memmerlink cho mỗi người mượn một chiếc xe đạp. Chúng tôi cùng đạp xe đi làm và bắt tay vào việc ngay.
Bản dịch tiếng Việt
Mỗi người được giao một nhiệm vụ. Chúng tôi phải tìm hiểu, thiết kế, chế tạo và đo đạc một mạch vi điện tử. Sau đó đo các thông số kỹ thuật và nghiên cứu trên chính sản phẩm làm ra.
Bản dịch tiếng Việt
Tôi không còn nhớ ông Thang được giao mạch nào. Phần tôi là một linh kiện gồm hai cổng logic NAND. Mỗi cổng có hai đầu vào. Mạch có tám MOSFET và bốn diode bảo vệ. Tôi còn được giao thêm một tụ MOS. Tôi dùng nó để nghiên cứu tính chất điện của chất bán dẫn. Phương pháp này gọi là C-V chuẩn tĩnh.
Bản dịch tiếng Việt
Công việc của tôi gồm các bước sau:
Bản dịch tiếng Việt
Đầu tiên, tôi học sâu hơn về kỹ thuật số và vi điện tử số.
Bản dịch tiếng Việt
Tiếp theo, tôi tính kích thước cực cổng của transistor. Gổng là điện cực điều khiển.
Bản dịch tiếng Việt
Rồi tôi thiết kế cấu trúc toàn mạch. Đó là sơ đồ bố trí: các linh kiện nằm ở đâu và nối với nhau thế nào? Một số đường dẫn nằm ẩn phía dưới. Việc này khá khó, đòi hỏi tư duy và hình dung rất nhiều.
Bản dịch tiếng Việt
Sau đó, tôi thiết kế mặt nạ ảnh. Mặt nạ giống như khuôn in, dùng để in các cấu trúc nhỏ lên silic. Chúng tôi dùng công nghệ hiện đại nhất thời đó. Cực cổng làm bằng silic đa tinh thể pha tạp nặng, không phải nhôm. Cần 5 mặt nạ ảnh. Hình phải cực kỳ chính xác và khớp nhau. Chỉ sai một chút là phải bỏ hết.
Bản dịch tiếng Việt
Rồi tôi vẽ mặt nạ lên giấy ruby. Độ phóng đại 400 lần. Chúng tôi dùng máy vẽ tọa độ. Chip chỉ 1 mm x 1 mm. Vẽ lên giấy thành 400 mm x 400 mm.
Bản dịch tiếng Việt
Tiếp đến, chúng tôi chụp thu nhỏ 400 lần. Bằng thiết bị quang học gọi là repeater, chúng tôi làm một bộ mặt nạ để sản xuất. Phiến silic trong phòng thí nghiệm có đường kính hơn 20 mm. Bộ mặt nạ 20 x 20 mm, đủ chỗ cho 400 chip.
Bản dịch tiếng Việt
Sau đó là công nghệ planar-epitaxy. Gồm rất nhiều công đoạn: oxy hóa, quang khắc, ăn mòn, khuếch tán tạp chất, bốc bay nhôm làm đường dẫn và nhiều bước nữa. Rồi chúng tôi cắt phiến silic bằng dao kim cương để tách từng chip. Chip được gắn lên đế có chân điện. Dây vàng mảnh nối từ mạch ra các chân. Dây dày 40 micromet. Cuối cùng, chip được đậy nắp trong vỏ.
Bản dịch tiếng Việt
Nhờ các cán bộ trong phòng thí nghiệm, tôi hoàn thành mọi việc rất tốt. Lần đầu tiên, một công dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tự thiết kế và chế tạo thành công mạch MOS. Ngày nay ta gọi đó là chip. Việc này chỉ làm được nhờ giáo sư Memmerlink và cán bộ phòng thí nghiệm Đại học Twente. Trên con chip đầu tiên, tôi viết ba chữ: "HNH". Nghĩa là "Ha Noi Ho".
Bản dịch tiếng Việt
Sau đó, tôi đo các thông số kỹ thuật. Tôi nghiên cứu hệ MOS bằng phương pháp C-V chuẩn tĩnh trên tụ MOS. Cuối cùng, tôi viết báo cáo bằng tiếng Anh về công việc và kết quả. Giáo sư Memmerlink đọc và rất hài lòng. Ông hỏi tôi: Đề tài nghiên cứu sinh của anh ở Liên Xô là gì? Tôi đáp: Nhiễu xạ electron chậm, gọi tắt là LEED. Giáo sư rất ngạc nhiên. Vì nghiên cứu này cần chân không siêu cao, áp suất dưới 10 mũ trừ 10 mmHg.
Bản dịch tiếng Việt
Hôm sau, ông cho chúng tôi xem một phòng thí nghiệm mới. Tôi không biết họ nghiên cứu gì ở đó. Nhưng có những hệ chân không lớn bằng thép không gỉ sáng bóng. Gioăng làm bằng đồng đỏ nguyên chất. Buồng có thể nung nóng để khử khí. Hệ máy to lớn, đóng mở được. Độ chân không siêu cao. Tôi ao ước có một hệ như vậy. Bởi ở Hà Nội, nhóm selen của chúng tôi phải nhờ xưởng cơ khí của nhà máy phân đạm Ha Bac làm hệ chân không. Chúng tôi chỉ mong đạt áp suất 10 mũ trừ 5 mmHg!
Bản dịch tiếng Việt
Giữa tháng 8 năm 1976, kỳ thực tập ở Hà Lan kết thúc. Chúng tôi bay sang Berlin. Tôi thăm vợ, ông Thang thăm bạn bè. Tôi không ở lâu được. Đầu tháng 9 phải về nước. Tôi đón con trai từ nhà chị gái ở Son La về. Cháu chuẩn bị vào lớp một. Tôi đưa con về nhà, lo trường lớp cho cháu. Rồi tôi lên bộ môn gặp ông Cu. Tôi báo cáo về chuyến đi. Tôi nộp cho ông Cu bản báo cáo tiếng Anh cùng bốn hay năm mạch vi điện tử đã đóng gói.
Bản dịch tiếng Việt
Khi tôi từ Hà Lan về, bộ môn đã đông hơn nhiều. Ông Chu Hao từ Viện Vật lý về, ngay trước lúc tôi đi. Các ông Nguyen Duc Chien, Nguyen Van Thuc và Tran Kim Lan từ Đại học Điện Leningrad về. Ông Vo Thach Son cũng từ Leningrad về. Ông Son trước làm ở nhóm tinh thể silic của ông Nguyen Xuan Thang, nay chuyển sang chỗ chúng tôi. Tất cả các đồng nghiệp này đều học về linh kiện bán dẫn.
Bản dịch tiếng Việt
Lúc này, nhóm selen của chúng tôi có kết quả tốt. Chúng tôi chế tạo tấm selen để in ảnh bằng điện. Giờ muốn nhanh chóng đưa vào sản xuất. Tôi còn có ý tưởng mới: tấm selen để chụp ảnh X-quang trên giấy thường, thay cho phim X-quang thông thường. Hướng này gọi là Xeroradiografie.
