Eine Illustratorin zeigt das bunte Leben in Vietnam

Saigon Guide giới thiệu về nhà hàng, ẩm thực đường phố, tin tức, quán bar, văn hóa, sự kiện, lịch sử, hoạt động, âm nhạc và đời sống về đêm.

Chan-Nhu Le nói: “Tôi nhớ cảm giác đó. Hồi còn trẻ, tôi cùng bạn bè chạy xe máy khắp nơi. Chỉ cần hỏi ‘bạn rảnh 15 phút không?’ là tụi tôi lại hẹn gặp, ăn quà vặt vỉa hè rồi ngồi chơi, chẳng làm gì cả, chỉ ngắm đường phố. Vui lắm.” Đó là nguồn cảm hứng cho những bức minh họa của cô.

Saigoneer yêu thích tác phẩm của cô vì cách khắc họa đời sống thường ngày ở Việt Nam đầy tinh nghịch. Chan-Nhu Le trò chuyện với Saigoneer từ California, nơi cô đang sinh sống. Cô sang Mỹ năm 23 tuổi. Sinh ra và lớn lên ở Việt Nam, giờ cô tìm về những ký ức đẹp qua hội họa và giới thiệu văn hóa Việt Nam ở nước ngoài. Cô kể tuổi trẻ của mình rất “fun”, vui vẻ, và điều đó thể hiện rõ trong phong cách: màu sắc rực rỡ, khung cảnh tươi vui và chuyển động hóm hỉnh.

Chan-Nhu Le sinh ra và lớn lên ở Huế. Cô hiểu rõ nhiều vùng miền trên cả nước. Cha cô ở Hà Nội, còn cô từng có thời gian làm việc ở Sài Gòn nên rất rành các thành phố khác nhau. Trong tranh, cô pha trộn những yếu tố từ nhiều miền để nói về Việt Nam như một tổng thể. Cách làm này đặc biệt có ý nghĩa với khán giả ngoài Việt Nam. Chẳng hạn, bức tranh Tết của cô có ba loại bia đại diện cho ba miền: Bia Saigon, Bia Hanoi và Bia Huda, cùng với trái cây miền Nam và hoa miền Bắc.

Chan-Nhu đến với nghệ thuật theo con đường vòng. Sau khi tốt nghiệp, cô làm công tác xã hội vì muốn gặp gỡ và giúp đỡ mọi người. Nhưng cô nhanh chóng thất vọng trước nhiều thủ tục rườm rà và áp lực xoay xở kinh phí cho dự án. Rồi một cơ hội mở ra, cô sang Mỹ học trường mỹ thuật. Ban đầu cô học nhiếp ảnh. Trong một buổi học, cô bắt gặp tác phẩm của Victo Ngai, họa sĩ minh họa người Hong Kong, và tự hỏi đây là loại hình nghệ thuật gì. Cô thốt lên: “Đúng thứ mình muốn làm đây rồi.” Ngay hôm sau, cô chuyển sang chuyên ngành minh họa.

Thời gian học ở trường mỹ thuật giúp cô tập trung rõ hơn vào mục tiêu và định hình phong cách. Cô nói: “Tôi biết rất rõ mình muốn làm gì với minh họa. Nhưng lúc mới chuyển ngành, tôi chưa đủ kỹ năng.” Nhờ học tập, luyện tập và nhìn lại những tác phẩm cũ, tay nghề của cô tiến bộ dần. Giờ đây, cô có thể tạo ra những tác phẩm mà cô gọi là “trực diện” và “có câu chuyện”.

Cô xem Julia Rothman là hình mẫu. Julia Rothman vẽ minh họa cho New York Times và từng cộng tác với New Yorker và Washington Post. Chan-Nhu cũng muốn làm việc dựa trên một câu chuyện hay một ý tưởng. Tranh của cô thoạt nhìn như ảnh chụp. Cô cho biết mình thường dùng nhiều ảnh làm tư liệu cho một bức vẽ, nhưng các cảnh vẫn pha trộn giữa ký ức và tưởng tượng. Ví dụ, bức tranh đám cưới có nhiều chi tiết quen thuộc: nhóm vũ công cầm đồ uống và micro, một đứa trẻ ngước nhìn người lớn vây quanh, đôi uyên ương rót đồ uống lên tháp ly và nhiều chi tiết khác. Tuy vậy, nhìn kỹ sẽ thấy rất nhiều người cùng hát một lúc. Khi đó người xem hiểu ra đây là cảnh tưởng tượng.

Những bức tranh khổ lớn của cô được làm nên từ các chi tiết nhỏ và chính xác. Chính những chi tiết ấy tạo ra không khí và cảm xúc. Còn những bức chỉ vẽ một người hay một vật lại gợi lên điều gì đó rất quen thuộc. Nhiều ý tưởng đến từ ký ức. Chẳng hạn, cô bắt gặp một cảnh sát ngồi sau xe Grab Bike (xe ôm công nghệ). Hay lần bị cô bán cá vừa cắt cá vừa mắng vì ăn mặc phong phanh dưới nắng gắt. Chan-Nhu kể: “Cô ấy vừa cắt cá vừa la tôi vì không che chắn làn da. Buồn cười và tình cờ hết sức, nhưng đó đúng là Việt Nam — hỗn độn và ngẫu hứng như vậy.”

Sau khi tốt nghiệp trường mỹ thuật, Chan-Nhu Le thử nhiều cách để kiếm tiền trang trải tiền nhà và ăn uống bằng nghệ thuật. Năm 2017, cô chuyển đến Sài Gòn để trải nghiệm cuộc sống của một họa sĩ minh họa tại Việt Nam. Cô làm việc cho một tòa soạn, vẽ tranh biếm họa thời sự cho mảng tin nhẹ (soft news). Đó là trải nghiệm quý, nhưng cô thấy không thực sự hợp vì mình không đủ quan tâm đến những đề tài này.

Thời gian ở Sài Gòn, cô dạy vẽ miễn phí tại Vin-Space Art Studio. Trải nghiệm đó thôi thúc cô trở thành giáo viên khi quay lại Mỹ. Để dạy ở trường công tại California không dễ, thủ tục cấp phép khá phức tạp. Hiện cô đang ở năm thứ tư làm giáo viên mỹ thuật tại một trường cấp hai. Ở đó, cô giới thiệu cho học sinh nhiều phong cách, chất liệu, lịch sử và ý tưởng nghệ thuật. Cô yêu thích công việc này, nhưng cho biết nghề khá bào mòn cả về thể chất lẫn tinh thần, khiến cô có ít thời gian và sức lực hơn cho sáng tác riêng.

Khi ở Việt Nam, cô cũng gặp gỡ những người Việt khác có cùng suy nghĩ và sở thích.