Hanoi in Farben und Zeiten
Hà Nội qua sắc màu và thời gian
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/17
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Cuốn sách mới của nhà văn Nguyen Truong Quy khắc họa Hà Nội qua nhiều sắc màu và lớp thời gian. Khi đọc, ta cảm nhận rõ mình đang sống giữa những tầng chồng lấp của không gian và quá khứ.
Bản dịch tiếng Việt
Nếu chỉ nhìn Hà Nội của hôm nay, ta thấy một thành phố đang chuyển động không ngừng. Đông đúc người lại qua trên phố, kẻ mua người bán, người tính chuyện làm ăn. Nhà mới mọc lên rất nhanh, nhiều con đường mang tên mới. Nhưng khi nhớ về ngày trước, ta sống sâu hơn. Thành phố này không chỉ thuộc về hiện tại. Nó còn là thành phố của tuổi thơ và tuổi trẻ của chính chúng ta, của thời thơ ấu của cha mẹ, ông bà. Xa hơn nữa, đó là thành phố của những phong trào yêu nước, của những bài hát lãng mạn, của các triều vua, của phố cổ và cổng thành xưa.
Bản dịch tiếng Việt
Cuốn sách có tên Dau van tay cua pho. Tác phẩm muốn gọi những tháng năm cũ ấy sống lại.
Bản dịch tiếng Việt
Tác giả giống như một người hướng dẫn tận tâm và dễ mến. Ông đưa độc giả đi một chuyến xuyên qua thời gian và không gian. Thủ đô xưa có thể nhận ra qua màu sắc. Trong những bài hát cũ có rất nhiều tên phố gắn với hàng hóa. Nhưng qua cuốn sách này, ta biết thêm: phố Hàng Đào nổi tiếng với màu đỏ, với lụa đỏ. Phố Hàng Ngang bán màu xanh lá. Phố Hàng Lam làm màu xanh dương. Xanh lá và xanh dương thường dùng cho áo quần của quan lại. Cũng có những phố bán vải sẫm màu cho người lao động. Lại có những màu sắc bước ra từ huyền tích và truyền thuyết: như ngôi đền trắng, hồ vàng, hồ xanh và làng xanh dương.
Bản dịch tiếng Việt
Tác giả cho rằng những cái tên gắn với màu sắc vẽ nên chân dung phố cổ. Chúng phản ánh đời sống thường ngày lẫn lễ hội, nghi thức. Tên gọi bắt nguồn từ hàng hóa và từ cách nhìn trực tiếp. Ngày nay chúng ta có vô vàn màu sắc. Vì thế, ta càng thấy xúc động.
Bản dịch tiếng Việt
Ý tưởng về một bảng màu chỉ nằm trong một bài viết: Hang Dao rote Seide, Hang Ngang blaues Kleid. Nhưng cả cuốn sách đều có thể đọc bằng con mắt của màu sắc. Có lẽ chính tác giả cũng không chủ ý điều đó. Không chỉ những phố buôn bán xưa có màu riêng. Những khu tập thể cũ cũng mang màu sắc trong ký ức.
Bản dịch tiếng Việt
Các khu tập thể cũ có bức tường vàng. Lớp sơn đã cũ và sẫm lại, cầu thang nhiều chỗ hỏng hóc. Vậy mà chúng vẫn là một dấu hiệu của thành phố. Dù đã có nhiều tòa nhà kính cao tầng mọc lên, các cô gái trẻ vẫn thích chụp ảnh bên bức tường vàng cũ. Các đôi uyên ương chụp ảnh cưới theo phong cách xưa trên chiếc cầu thang cũ. Vì sao người Hà Nội hôm nay lại yêu khu tập thể cũ? Trong sách có thể tìm thấy lời giải.
Bản dịch tiếng Việt
Những khu tập thể ở miền Bắc được xây trong thời chiến và bao cấp, từ năm 1960 đến năm 1990. Khi ấy, chúng rất mới, thay thế cho những căn nhà nhỏ lụp xụp. Căn hộ chật thôi, có phòng khách, phòng ngủ và phòng tắm riêng. Nhà cao năm tầng, dựng lên ở khắp nơi. Đó là biểu tượng của một cuộc sống mới, ngăn nắp và hiện đại, đẹp đẽ và trí thức, như một giấc mơ về đô thị.
Bản dịch tiếng Việt
Diễn viên Le Van rất ấn tượng. Bà kể cuối những năm bảy mươi, rất đông người phải dùng chung một nhà vệ sinh. Lúc đó, được ở căn hộ riêng có phòng khách, phòng ngủ và phòng tắm nhỏ sạch sẽ là một giấc mơ lớn. Sau chiến tranh, trong nhà đã có tủ lạnh, đàn piano và nhiều sách. Đó như một thiên đường của tri thức. Nếp sống ở đó khác hẳn sự ồn ào trong gia đình nhiều nghệ sĩ khác. Người chồng không giàu, nhưng sống ở một tầm văn hóa khác. Điều này được bà viết trong cuốn Le Van Yeu va song năm 2006.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng rất nhanh, khu tập thể cũng thành nơi chất chứa nhiều vấn đề. Rõ nhất là vào cuối thời bao cấp đầy khó khăn. Lương rất thấp, nhà cửa xuống cấp. Người trí thức thậm chí phải nuôi lợn trong phòng tắm để kiếm thêm. Hàng xóm cãi cọ, soi mói nhau. Hai cảm xúc mạnh trong thời gian ngắn: hy vọng và cay đắng. Điều đó còn hằn trong ký ức của nhiều người.
Bản dịch tiếng Việt
Tác giả nhận xét đúng: khu tập thể không chỉ là tên gọi một kiểu nhà ở. Suốt nhiều thập kỷ, nó đã đi vào văn hóa đô thị. Đó là một hình thức cư trú quan trọng, bên cạnh phố cổ, những con đường thời thuộc địa và các làng trong phố. Nó rất đặc trưng cho Hà Nội của thế kỷ 20.
Bản dịch tiếng Việt
Ngày nay thành phố ngày càng chật chội, giá nhà ngày càng đắt. Nhưng các khu tập thể vẫn còn đó và vẫn giúp ích cho đến giờ. Chúng đã ăn sâu vào đời sống. Theo thời gian, nỗi hoài niệm cũng đến. Vì vậy những bức tường vàng lại gây chú ý. Có thể người ta không muốn dọn vào ở, nhưng lại muốn viết, muốn vẽ về chúng.
Bản dịch tiếng Việt
Một gam màu mạnh khác trong sách là ánh đèn điện của thành phố. Nguyen Truong Quy tái hiện ánh sáng của thủ đô qua chặng đường dài. Đầu tiên là những làng quê tối om ở ven đô và ngọn đèn dầu nhỏ trên phố. Rồi ánh điện đầu tiên xuất hiện. Sau đó là ánh sáng rực rỡ của câu lạc bộ nhạc, rạp chiếu phim, phòng nhảy và khách sạn. Đó là nét rất riêng của đời sống thị thành.
Bản dịch tiếng Việt
Điều thú vị là đầu thế kỷ 20, người Hà Nội chưa đón nhận đèn điện ngay. Khi ấy điện còn ít, ánh đèn dầu và ánh trăng vẫn đẹp. Nhưng khi người thành phố đi kháng chiến, suốt chín năm lội rừng ở miền Bắc với đuốc trong tay, ánh sáng thủ đô trở thành nỗi nhớ đẹp trong ca khúc và thơ ca. Trong tâm trí bao người, nó dựng nên hình ảnh một kinh thành rực rỡ.
Bản dịch tiếng Việt
Rồi mười năm yên bình sau năm 1954 mang đến cảm nhận mới về đèn điện cho thế hệ trẻ, khác với thế hệ tiền chiến. Ánh sáng thành dấu hiệu của hòa bình, thắp lên vẻ lãng mạn cho những khu tập thể mới. Trong một bài hát năm 1962 có câu: Từ nhiều mái nhà ánh sáng rực lên, bầu trời có thêm nhiều vì sao. Trong một bài thơ năm 1967 có câu: Từ ánh neon xanh buổi tối đến những bông hoa tím trong mưa. Đèn neon khi ấy mới mẻ và hiện đại, khác hẳn bóng đèn dây tóc cũ. Đó là ánh sáng của cột đèn đường, nơi hẹn hò của người trẻ.
Bản dịch tiếng Việt
Nguyen Truong Quy phác lại một phần lịch sử ánh sáng của thủ đô trong hơn một trăm năm. Đến cuối cùng, điện đã thành một phần của thành phố. Có thể nói: điện chính là thành phố.
Bản dịch tiếng Việt
Cuốn sách còn cho thấy nhiều mặt khác của đời sống Hà Nội, cả vật chất lẫn tinh thần. Đó là cửa hiệu, áo quần và ẩm thực. Đó là báo chí và sách vở, sân khấu, quán cà phê ca nhạc, rạp phim và sàn nhảy.
