Terence Tao und KI in der Mathematik
Terence Tao và AI trong toán học
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Ho So Nhan Vat.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/11
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Terence Tao là người đầu tiên dùng AI và các phần mềm để kiểm chứng các chứng minh. Những chương trình này có thể xử lý hàng triệu bài toán. Cuộc cách mạng này sẽ làm thay đổi các quy tắc lâu nay của toán học.
Bản dịch tiếng Việt
Terence Tao không ngại những ý tưởng khác thường. Tháng 11/2014, ông trò chuyện cùng bốn nhà toán học rất giỏi khác. Cả năm người là những người đầu tiên nhận giải Breakthrough về Toán học. Giải thưởng này trị giá tới 3 triệu USD. Buổi thảo luận kéo dài 40 phút. Những ý tưởng gây ngạc nhiên nhất đều đến từ Tao.
Bản dịch tiếng Việt
Ông dự báo về tương lai: các nhà toán học sẽ không làm việc một mình hay trong nhóm nhỏ hai, ba người nữa. Họ sẽ cùng làm trong những dự án có hàng trăm đồng nghiệp tham gia cùng lúc. Và khi quá trình hợp tác kết thúc, người kiểm tra kết quả không phải con người mà là máy tính. Ông nói một cách khiêm tốn: "Một ngày nào đó chúng ta sẽ không còn viết bài bằng LaTeX, mà bằng một ngôn ngữ dành cho phần mềm thông minh. Đôi khi chúng ta sẽ nhận được thông báo lỗi từ máy tính. Máy tính không hiểu chúng ta đã thực hiện bước đó bằng cách nào." Thời điểm đó mọi người nghĩ: ý tưởng này thật điên rồ. Ý tưởng cho rằng chúng ta đang sống trong một mô phỏng còn hợp lý hơn. Điều bất ngờ là: Tao lại thích ý tưởng về hàng trăm nhà toán học. Bởi nếu có một người có thể tự nghiên cứu một mình rất giỏi, thì đó chính là thần đồng Tao.
Bản dịch tiếng Việt
Từ thần đồng thành người thay đổi toán học
Bản dịch tiếng Việt
Tao sinh năm 1975 tại Adelaide, Australia. Ba năm trước đó, cha mẹ ông từ Hong Kong sang Australia. Khi Tao hai tuổi, gia đình đến thăm bạn bè. Cha mẹ thấy Tao chơi với những đứa trẻ sáu tuổi. Ông chỉ cho chúng cách đếm bằng các khối gỗ. Cha mẹ hỏi: Con học đếm ở đâu? Tao trả lời: Trong chương trình Sesame Street. Năm bảy tuổi, Tao học giải tích.
Bản dịch tiếng Việt
Mùa xuân năm 1985, cha mẹ đưa ông sang Mỹ. Tại đây ông gặp Julian Stanley. Stanley là giám đốc chương trình dành cho thiếu niên có năng khiếu toán. Khi đó chương trình đặt tại Đại học Johns Hopkins. Stanley nói: Tao có năng khiếu toán giỏi nhất mà tôi từng thấy. Cũng trong năm đó, Tao gặp nhà toán học nổi tiếng Paul Erdős tại Adelaide. Một bức ảnh nổi tiếng cho thấy Erdős, lúc đó 72 tuổi, trông như một ông cụ hiền hậu. Ông đang đọc một tờ giấy đặt trên đùi. Tao là cậu bé mười tuổi với mái tóc đen dày. Cậu chăm chú quan sát, tay chống cằm, đang suy nghĩ.
Bản dịch tiếng Việt
Tao nổi tiếng như một thần đồng. Năm 1986, ông tham dự Olympic Toán quốc tế. Lần đầu tiên ông giành huy chương đồng. Khi đó ông mười tuổi và là người trẻ nhất giành huy chương đồng. Hai năm tiếp theo, ông trở thành người trẻ nhất giành huy chương bạc rồi huy chương vàng. Ở trường ông cũng học rất nhanh. Năm 15 tuổi, ông tốt nghiệp Đại học Flinders ở Adelaide. Mùa thu năm 1992, ông cùng cha bay tới New Jersey, Mỹ. Ông bắt đầu học tiến sĩ toán tại Đại học Princeton. Trong một bức thư viết về Terence Tao, Erdős nhận xét: "Tôi tin cậu ấy sẽ thành một nhà toán học hàng đầu, thậm chí là một nhà toán học thực sự vĩ đại."
Bản dịch tiếng Việt
Erdős đã đúng. Năm 24 tuổi, Tao có nhiều thành tựu đến mức có thể làm giáo sư ở nhiều trường đại học. Cuối cùng ông ở lại Đại học California ở Los Angeles, UCLA. Thời gian này ông gặp Ben Green, một nhà lý thuyết số trẻ người Anh. Hai nhà toán học trẻ hợp tác với nhau. Họ muốn chứng minh: những họa tiết nhất định chắc chắn xuất hiện trong các tập hợp lớn gồm các số nguyên tố. Các họa tiết này gọi là cấp số cộng. Đó là những dãy số cách đều nhau, ví dụ 1, 4, 7, 10 với khoảng cách là ba. Các số nguyên tố dường như xuất hiện ngẫu nhiên và khó đoán trên trục số. Chứng minh này là một thành công lớn đầu sự nghiệp của Tao. Nó giúp ông nhận Huy chương Fields năm 2006. Tao giờ thuộc nhóm những nhà toán học giỏi nhất thế giới.
Bản dịch tiếng Việt
Nghiên cứu của Tao rất rộng. Nó trải từ lý thuyết số giải tích với định lý Green-Tao về số nguyên tố đến giải tích. Ở đó ông nghiên cứu các phương trình Navier-Stokes, mô tả chuyển động của chất lỏng. Ông cũng làm về thuật toán dựng ảnh MRI từ dữ liệu số.
Bản dịch tiếng Việt
Tao muốn tìm ra điều mới nhờ hợp tác. Vì vậy ông công khai phần lớn nghiên cứu của mình. Năm 2007, ông lập blog cá nhân. Tại đây ông thường xuyên viết về công việc nghiên cứu. Ông hy vọng các bình luận dưới bài viết sẽ mang lại ý tưởng mới. Timothy Gowers cũng nghĩ như vậy. Ông cũng là nhà toán học nổi tiếng từng đoạt Huy chương Fields và là một trong những người viết blog toán sớm nhất. Tháng 1/2009, Gowers đăng một bài viết. Ông muốn có một kiểu hợp tác hoàn toàn mới: hợp tác toán học quy mô lớn. Ông đưa một bài toán lên diễn đàn trực tuyến mở. Bất kỳ ai muốn góp ý cho bài toán đều có thể tham gia. Sáng kiến này có tên là dự án Polymath. Tao ủng hộ dự án ngay lập tức.
Bản dịch tiếng Việt
Ý tưởng là: chia bài toán lớn thành các trường hợp nhỏ. Các nhóm hoặc cá nhân làm việc riêng. Sau đó ghép các kết quả lại như những mảnh của một bức tranh lớn. Tao cũng biết: vấn đề lớn nhất của mô hình Polymath là tổ chức. Phải điều phối các đóng góp và kiểm tra mọi thứ cho chính xác. Trong dự án Polymath đầu tiên, Gowers muốn cải thiện một kết quả: định lý Hales-Jewett. Định lý này nói về các họa tiết khi tô các ô trong một lưới bằng hai màu khác nhau. Sau vài tháng làm việc, cả nhóm chứng minh được một khẳng định chính xác hơn về các họa tiết màu này. Công việc được điều phối qua hàng nghìn bình luận của hàng chục nhà toán học. Mùa thu năm đó họ công bố công trình. Đó là một bài báo toán khác thường, đứng tên chung bằng bút danh "D.H.J. Polymath". Thử nghiệm của Gowers rất thành công. Nhiều nhà toán học, cả chuyên nghiệp lẫn nghiệp dư, cùng làm việc và cuối cùng tìm ra chứng minh. Trong mười năm sau đó có thêm 15 dự án Polymath khác. Một số dự án do Tao dẫn dắt. Dự án Polymath một lần nữa là một ý tưởng đi trước thời đại. Tao vui trước nền toán học sôi động. Nhưng ông cũng thấy rõ: phần bình luận trên blog chỉ là nền tảng hợp tác còn hạn chế. Hợp tác mở quy mô lớn mang lại nhiều cơ hội hơn cho những phát hiện bất ngờ. Nhưng nó cũng mang lại nhiều nguy cơ sai sót hơn từ một trong số rất nhiều người tham gia. Cách duy nhất chống sai sót là: một điều phối viên phải kiểm tra toàn bộ công việc.
