Geld fürs Lesen in Südostasien
Thưởng tiền để đọc sách ở Đông Nam Á
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Van Hoa Xa Hoi.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/27
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Singapore, Malaysia, Indonesia và Thái Lan đang thử những cách làm khá lạ. Họ tặng tiền hoặc phiếu mua sách để người dân đọc nhiều sách trở lại.
Bản dịch tiếng Việt
Hồi còn tuổi teen, nhiều người từng đọc mỗi ngày hàng chục trang, cả tiểu thuyết lẫn sách kiến thức. Nhưng đến tuổi trưởng thành, họ thường không còn thời gian. Công việc bận rộn, lại thêm chiếc điện thoại lúc nào cũng kè kè bên cạnh. Trên mạng toàn nội dung ngắn, lướt nhanh, và điện thoại dần thế chỗ sách.
Bản dịch tiếng Việt
Vì vậy nhiều nước đang tìm cách đưa người dân trở lại với sách bằng giải thưởng, phiếu tặng và các hội nhóm.
Bản dịch tiếng Việt
Động lực nhỏ để tạo thói quen mới
Bản dịch tiếng Việt
Cách đây một tháng, Singapore triển khai chương trình đọc sách nhận tiền. Đọc 15 phút được 20 điểm online, thời gian do một trang web của chính phủ ghi nhận. Đọc mỗi ngày một lần, sau 50 ngày sẽ có 1.000 điểm, đổi được 1 đô la Singapore, tương đương 0,78 đô la Mỹ. Chương trình kéo dài đến cuối tháng 12, nằm trong ReadSG, chiến dịch đọc sách toàn quốc của Hội đồng Thư viện Quốc gia Singapore.
Bản dịch tiếng Việt
Số tiền này chẳng làm ai giàu lên. Nhưng giáo sư Loh Chin Ee, công tác tại Viện Giáo dục Quốc gia Singapore, cho rằng nó vẫn có tác dụng. Theo bà, đôi khi chỉ cần một động lực hay nhiệm vụ nho nhỏ là đủ để người ta bắt đầu một thói quen mới.
Bản dịch tiếng Việt
Chương trình áp dụng kiểu thiết kế như game: có nhiệm vụ, có tiến độ, có thưởng, nhờ đó người đọc hứng thú hơn.
Bản dịch tiếng Việt
Bà Loh cũng nhấn mạnh mỗi người cần tìm được cuốn sách hợp với mình. Đúng sở thích thì mới bắt đầu đọc.
Bản dịch tiếng Việt
Không chỉ Singapore muốn khuyến đọc. Hồi tháng 7, Indonesia khởi động chương trình trị giá 40,7 tỷ rupiah, tương đương 2,27 triệu đô la Mỹ, để đưa hơn 5,5 triệu cuốn sách đến các trường tiểu học và trung học trên cả nước. Chính phủ cho biết dự án thể hiện mục tiêu để mọi trẻ em đều được tiếp cận trực tiếp sách và các ấn phẩm khác.
Bản dịch tiếng Việt
Nước láng giềng Malaysia tặng phiếu sách cho hơn 2,2 triệu học sinh, mỗi phiếu trị giá 100 ringgit, tương đương 24 đô la Mỹ, dùng để mua hoặc đọc sách trên nền tảng sách điện tử quốc gia. Chương trình từng có từ năm 2024, nay mở rộng hơn, chạy từ tháng 7 đến tháng 10 để học sinh ở nhiều độ tuổi hơn đều có sách.
Bản dịch tiếng Việt
Hồi tháng 5, phát biểu tại Hội sách Quốc tế Kuala Lumpur, Thủ tướng Anwar Ibrahim nói sách và giáo dục phải luôn được coi trọng, dù ngân sách đất nước eo hẹp. Ông cho rằng nếu muốn trở thành một quốc gia thực sự văn minh nhờ tri thức và trí tuệ, phải khuyến khích đọc sách.
Bản dịch tiếng Việt
Thái Lan cũng thử thưởng tiền cho việc đọc và học, với chương trình mang tên Learning Coin. Từ năm 2018, UNESCO tại Bangkok cùng các đối tác triển khai chương trình này, cấp máy tính bảng và sách cho các nhóm trẻ em yếu thế. Chương trình theo dõi thời gian và tần suất đọc của các em, sau mỗi cuốn sách có bài kiểm tra khả năng hiểu. Kết quả tốt được quy ra tiền mặt hằng tháng cho phụ huynh, tối đa 800 baht một tháng, khoảng 26 đô la Mỹ. Năm 2022, mức này tương đương gần 10% lương tháng thông thường của phụ huynh. Kết quả cho thấy khoảng một nửa số trẻ cải thiện khả năng đọc hiểu, trung bình mỗi em đọc khoảng 10 cuốn sách mỗi tháng.
Bản dịch tiếng Việt
Đọc lướt qua chưa phải là đọc thật sự
Bản dịch tiếng Việt
Các chương trình này ra đời trong lúc giới chuyên gia lo ngại khả năng đọc hiểu, tập trung và tư duy phản biện đang sa sút, nhất là khi AI ngày càng phổ biến.
Bản dịch tiếng Việt
Hồi tháng 8, khảo sát PISA của OECD cho kết quả đáng lo. Khả năng đọc hiểu của học sinh ngày càng kém, hiện chỉ ngang trình độ của học sinh kém hơn một tuổi.
Bản dịch tiếng Việt
Khảo sát cũng cho thấy nhiều kỹ năng khác đi xuống, như đánh giá thông tin, kết nối thông tin từ nhiều nguồn và tư duy phản biện. Học sinh đọc hời hợt và lướt nhanh hơn trước.
Bản dịch tiếng Việt
Giáo sư Portia Padilla, Đại học Philippines Diliman, cho rằng lạm dụng AI đang làm hại các kỹ năng đọc quan trọng. Theo bà, đọc mà không suy nghĩ thì chưa phải là đọc thật sự.
Bản dịch tiếng Việt
Nhiều người vẫn đọc trên điện thoại và máy tính, nhưng trải nghiệm đó khác hẳn đọc một cuốn sách.
Bản dịch tiếng Việt
Bà Loh Chin Ee nhận xét nếu tính mọi thứ trên màn hình là đọc thì nhiều người vẫn đang đọc. Nhưng kiểu đọc sâu ngày càng hiếm. Đọc sâu nghĩa là dành thời gian và thực sự tập trung vào việc đọc.
Bản dịch tiếng Việt
Bà Melissa Tam, người đứng đầu Hội đồng Thư viện Quốc gia Singapore, cho biết nội dung ngắn giúp cập nhật thông tin mới, còn văn bản dài mang lại nhiều lợi ích hơn, giúp rèn sự tập trung, tư duy phản biện và trí tưởng tượng. Mục tiêu cuối cùng, theo bà, là xây dựng một đất nước của những người đọc ham tìm hiểu, biết suy nghĩ và biết kiểm chứng, đánh giá thông tin.
Bản dịch tiếng Việt
Gợi lại niềm vui đọc sách
Bản dịch tiếng Việt
Các chương trình của chính phủ có thể giúp người dân cầm lại cuốn sách. Nhưng giới chuyên gia cho rằng chỉ vậy thì chưa đủ để duy trì lâu dài. Tiền thưởng không tạo ra động lực từ bên trong để giữ thói quen.
Bản dịch tiếng Việt
Bà Ng Siew Chin, giảng viên giáo dục mầm non tại Đại học Khoa học Xã hội Singapore, cho rằng thưởng tiền cho việc đọc có thể gây tác dụng ngược, khiến việc đọc mất đi niềm vui tự nhiên.
Bản dịch tiếng Việt
Giáo sư Padilla cho rằng đọc sách không nên là trào lưu nhất thời mà phải là cam kết dài lâu. Bà mong có sự hỗ trợ đồng bộ: chính sách công, chương trình ngôn ngữ và môi trường đọc tốt ở nhà cũng như trong cộng đồng.
Bản dịch tiếng Việt
Bà Loh gợi ý những không gian đọc dễ chịu cũng rất hiệu quả, như góc yên tĩnh nơi công cộng hay câu lạc bộ đọc sau giờ làm. Ở Singapore, các "câu lạc bộ đọc im lặng" đang ngày càng đông.
Bản dịch tiếng Việt
Ở nhiều nước trong khu vực cũng có các nhóm đọc sách, họp nhau ở công viên tại Manila của Philippines, quán cà phê nghệ thuật ở Penang của Malaysia hay quán bar rượu vang ở Singapore.
Bản dịch tiếng Việt
Tại Bangkok của Thái Lan, khoảng 24 người gặp nhau mỗi tháng một lần trên tầng hai của một quán ăn để trò chuyện về những cuốn sách đã đọc. Câu lạc bộ tên là Books at Banter, ai cũng có thể mang bất kỳ cuốn sách nào đến. Nhà sáng lập Kunatai Khunmuang cho biết quy định thoải mái này giúp câu lạc bộ thân thiện và dễ tham gia hơn.
