Wohin mit altem Solar-Müll?
Nên xử lý các tấm pin năng lượng mặt trời cũ như thế nào?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Tia Sang - Nen Tang Kien Tao.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/21
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Quá nhiều tấm pin mặt trời cũ
Bản dịch tiếng Việt
Năng lượng mặt trời đang phát triển nhanh chóng. Nhưng không ai chuẩn bị cho ngày mà các tấm pin mặt trời trở thành rác thải. Và lượng rác thải này sẽ ngày càng nhiều hơn.
Bản dịch tiếng Việt
Câu chuyện của bà Nga
Bản dịch tiếng Việt
Vào tháng Ba, có một cơn bão mạnh kèm mưa đá. Sau đó, các tấm pin năng lượng mặt trời trên mái nhà của bà Nga bị hỏng. Bà Nga sống ở Ha Dong, Hà Nội. Lớp kính bị vỡ, điện không được cung cấp tốt. Bà muốn thay thế cả mười tấm pin này. Các tấm pin đã được sử dụng được sáu năm.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng phải xử lý rác thải cũ này thế nào đây? Mọi người nói rằng trong các tấm pin có chứa kim loại nặng. Không thể vứt chúng đi một cách bừa bãi được. Bà Nga gọi điện cho công ty. Công ty đã lắp đặt các tấm pin này cách đây sáu năm. Nhưng công ty cũng nói: Chúng tôi không biết phải làm gì với chúng. Chúng tôi chỉ lắp đặt thôi, không thu hồi lại.
Bản dịch tiếng Việt
Bà Nga tìm kiếm trên năm đến sáu trang web. Sau đó bà tìm được một xưởng sửa chữa. Xưởng này viết: Chúng tôi mua các tấm pin năng lượng mặt trời cũ và tái chế chúng. Người thợ tên Dung đến và tháo các tấm pin khỏi mái nhà. Nhưng anh ta chỉ mua năm tấm pin thôi. Năm tấm pin này có thể được sửa chữa và tái sử dụng. Còn những tấm pin hỏng hoàn toàn thì sao? Dung nói: Tôi mua chúng với giá như kim loại phế liệu.
Bản dịch tiếng Việt
Rác hay vật liệu?
Bản dịch tiếng Việt
Các tấm pin mặt trời cũ đã đến giới hạn sử dụng của chúng: chúng vẫn là những vật liệu có giá trị, nhưng cũng có thể trở thành rác thải nguy hiểm. Khi tấm pin còn nguyên vẹn, nhiều loại vật liệu được kết dính chặt với nhau thành nhiều lớp – giống như một chiếc bánh mì sandwich. Nhờ vậy mà tấm pin có thể chịu được ánh nắng và mưa trong nhiều năm. Nhưng chính những lớp kết dính này lại khiến việc tái chế trở nên khó khăn.
Bản dịch tiếng Việt
Để tăng hiệu suất, các công ty cho một lượng nhỏ kim loại nặng vào các tấm pin năng lượng mặt trời, chẳng hạn như cadmium và chì. Chúng nằm cạnh các tế bào silicon. Tất cả được dán chặt vào một lớp màng mỏng; lớp màng này chỉ dày khoảng 0,2 milimét. Những kim loại này có tính độc hại. Nếu các tấm pin được tháo rời hoặc xử lý sai cách, lớp bảo vệ sẽ bị phá hủy. Khi đó, các kim loại này sẽ trở thành mối nguy hại đối với môi trường.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng các tấm panel cũng là vật liệu tốt khi cần thu gom nhiều. Ông Do The Can nói: Nhôm trong các tấm panel từ Trung Quốc có chất lượng rất tốt. Việt Nam vẫn chưa thể sản xuất được loại nhôm tốt như vậy. Ông Can là tiến sĩ và làm việc tại Đại học Kỹ thuật Đà Nẵng. Thậm chí kính cường lực cũng có thể được tái sử dụng, ví dụ như trong nông nghiệp hoặc xây dựng. Bạc và đồng cũng hữu ích, mặc dù chúng chỉ có rất ít.
Bản dịch tiếng Việt
Ví dụ: Trong một nghiên cứu với hơn 300 tấm pin mặt trời, người ta thu được 750 kg nhôm, 60 kg các kim loại hỗn hợp như bạc và đồng, cùng 900 hộp nhỏ chứa dây dẫn bằng đồng. Đó là hơn 90% lượng kim loại có trong các tấm pin. Cuộc thử nghiệm được thực hiện tại công ty 5RTech. Công ty này có nguồn gốc từ trường đại học; ông Can là người đồng sáng lập công ty. Ông cũng tính toán rằng: đối với các tấm pin có công suất 1 MW, việc tái chế giúp tiết kiệm khoảng 1,2 tấn CO2 so với việc chôn chúng xuống đất.
Bản dịch tiếng Việt
Tái chế chính là giải pháp: Nhờ đó, hàng triệu tấm pin cũ sẽ không còn là vấn đề mà trở thành vật liệu mới.
Bản dịch tiếng Việt
Tại sao lại có rất ít việc tái chế?
Bản dịch tiếng Việt
Ngày nay, những người sưu tập nhỏ như Dung chỉ có thể lấy khung bằng nhôm thôi. Dung nói với bà Nga: “Với phần thân của tấm panel này, xưởng của tôi không thể làm gì được. Nó chỉ nằm trong kho và chiếm nhiều chỗ.”
Bản dịch tiếng Việt
Ông Can nhận thấy rằng: Ngày nay có rất ít công ty chuyên về tái chế pin mặt trời. Ngay cả những công ty sở hữu hàng nghìn tấm pin cũ cũng gọi điện cho công ty của ông. Họ muốn bán các tấm pin đó. Nhưng ông phải nói rằng: Họ đã hiểu sai. Công ty của ông không tái chế pin. Chúng tôi chỉ sản xuất máy móc dùng để tái chế mà thôi. Điều này cho thấy: Ngày nay thật khó để tìm được nơi để tái chế.
Bản dịch tiếng Việt
Bà Nguyen Thuy Ngan cũng đồng tình với quan điểm này. Bà làm việc về lĩnh vực phát triển bền vững tại công ty SolarBK. Công ty này lắp đặt nhiều hệ thống pin mặt trời trên mái nhà. Bà nói: “Thị trường cho các tấm pin cũ gần như không thể nhìn thấy được. Chúng ta không thấy những tấm pin bị vứt đi. Nhiều người nghĩ rằng tuổi thọ của các tấm pin rất dài. Việc tái chế chỉ trở thành vấn đề trong mười đến hai mươi năm nữa thôi.”
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng một nghiên cứu của Đại học Kỹ thuật Hà Nội lại cho ra những con số khác. Nghiên cứu này xem xét các tấm pin mặt trời tại Việt Nam từ năm 2018. Vào năm đó, năng lượng mặt trời bắt đầu phát triển mạnh. Lượng rác thải từ các tấm pin là từ bốn đến tám nghìn tấn mỗi năm. Đến năm 2020, tổng lượng rác thải khoảng 20 nghìn tấn. Sau đó, lượng rác thải tiếp tục gia tăng: khoảng bảy phần trăm mỗi năm từ năm 2020 đến 2022, và mười phần trăm từ năm 2023 đến 2030. Đến khoảng năm 2035–2036, lượng rác thải sẽ vượt quá 50 nghìn tấn mỗi năm, và gần 130 nghìn tấn mỗi năm vào năm 2045. Những tấm pin hỏng này sẽ đi đâu nếu không có việc tái chế?
Bản dịch tiếng Việt
Ngay từ hôm nay đã có rác thải, ngay cả khi không có các tấm pin cũ sau nhiều năm. Có những tấm pin bị lỗi trong quá trình vận chuyển, những tấm pin sau tai nạn hoặc sau thời tiết xấu như trường hợp của bà Nga. Nhưng không có số liệu thống kê chính xác nào. Dung nói: Sau mỗi lần thu gom, tôi sửa chữa các tấm pin cũ. Những tấm pin hỏng hoàn toàn thì tôi để vào góc kho. Tôi không biết nên tái chế chúng ở đâu. Ông cũng nói: Một số kho hàng ở miền Bắc chứa tới gần năm nghìn tấm pin hỏng.
Bản dịch tiếng Việt
Nhưng ông Can nói rằng đây cũng có thể là cơ hội cho các công ty mới. Cách đây hai năm, việc tái chế vẫn còn quá tốn kém. Công ty 5RTECH đang thua lỗ. Lúc đó, họ chỉ mua vài trăm tấm pin để thử nghiệm. Chi phí mua và gia công là 500.000 đồng cho mỗi tấm pin. Nhưng giá trị của vật liệu sau khi tái chế chỉ từ 150.000 đến 200.000 đồng. Đến năm 2026, tình hình sẽ khác. Ông Can nói: Ngày nay có rất nhiều tấm pin hỏng, vì vậy giá mua rất thấp, chỉ bằng một phần ba đến một phần tư so với trước. Máy móc cũng rẻ hơn vì công nghệ đã được cải tiến trong hai năm qua.
Bản dịch tiếng Việt
Anh ấy tính toán rằng: Với công nghệ ngày nay, người ta có thể kiếm tiền nếu xử lý từ 18.000 đến 20.000 tấm pin mỗi năm. Anh nói có ba yếu tố quan trọng để kiếm được tiền. Thứ nhất: Phải tái chế nhiều. Như vậy chi phí cho mỗi tấm pin sẽ thấp hơn. Một nhà máy sản xuất 100 tấm pin mỗi ngày sẽ rẻ hơn nhiều so với một nhà máy chỉ sản xuất 50 tấm pin mỗi ngày. Nhưng hiện nay số lượng tấm pin cũ để thu gom còn quá ít. Vì vậy các nhà máy không thể hoạt động hàng ngày. Anh nói: Trong một tháng có 30 ngày, máy móc không thể chỉ chạy vài ngày rồi lại ngừng lại.
Bản dịch tiếng Việt
Thứ hai: Người ta cần có kỹ thuật tốt để xử lý các vật liệu tinh khiết. Các vật liệu tinh khiết có thể được bán với giá cao, ví dụ như bạc hoặc silic tinh khiết. Hai loại vật liệu này chỉ chiếm một phần rất nhỏ, gần như không thể nhận thấy, chỉ khoảng năm đến sáu phần trăm về trọng lượng. Nhưng chúng lại chiếm hơn một nửa giá trị trong quá trình tái chế. Tuy nhiên, càng muốn vật liệu tinh khiết hơn thì càng cần nhiều công đoạn và những máy móc đắt tiền hơn. Ông Can nói: Những chiếc máy của 5RTECH ngày nay có giá khoảng hai đến ba tỷ đồng. Nhưng chúng chỉ tạo ra hỗn hợp thô giữa kim loại và phi kim loại. Điều này đủ cho một công ty sản xuất kim loại, vì họ có thể tiếp tục xử lý hỗn hợp đó trong lò riêng của mình. Nếu muốn tách các vật liệu ra tốt hơn, chi phí cho máy móc có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.
